Isinciphiso sebizo

Isinciphiso sebizo

0 79

FUNDA imitsho elandelayo: Umntwana olalelayo akufundiswayo uyaphumelela kuzifundo zakhe. Bamuphe amanzana esekhala ngokoma. Lindoda yakhe ngemva kwentatshana. Umkakhe bathi ngokuyindojeyana nje.

Amagama la: umntwana, amanzana, intatshana, indojeyana, atholakala ngaphansi kwesibaya esikhulu esithi, Ibizo. Lokhu kusobala ngokusetshenziswa kwawo emtshweni.

Wona abizwa kuthiwa yizinciphiso.

Siyini isinciphiso?

Isinciphiso ligama elikhomba into encane nxa iqathaniswa lenye.

Emutshweni wesithathu kwesiyiphe njengezibonelo sithi /intatshana/ ngoba sikwazi ukuthi ikhona enkulu kulale.

Isinciphiso singabuye sikhombe ubulutshwana bolutho nxa buqathaniswa lobunye, njengokuthi amanzana kumutsho wesibili ngaphezulu.

Kumutsho wakuqala isinciphiso /umntwana/ siveza ubuntwana ngokuzalwa kuqathaniswa lobudala.

Umutsho wokucina ulesinciphiso /indojeyana/. Ukubiza umuntu ngaleligama yikumeyisa. Ngalokho-ke isinciphiso singasisebenzisa nxa siseyisa.

Amagama la esiwabethileyo ngaphezulu ayizinciphiso. Kufanele sigcizelele ukuthi isinciphiso:

1. Singakhomba into encane uma iqathaniswa lenye enkulu.

2. Singatsho ubulutshwana nxa kuqathaniswa lokunengi.

3. Ubuncinyane ngokuzalwa nxa kuqathaniswa lobudala.

4. Ukweyisa.

5. Kanti njalo singasetshenziswa ukutotoza, njengalapha: woza ngapha salukazana. Lapha kuyabekutotozwa umntwana oyinkazana.

Ukwakhiwa kwesinciphiso: Nanzi ezinye izinciphiso singakachasisi ukwakhiwa kwaso: umuzi > umuzana, indlu > indlwana, isihlahla > isihlahlana, umlenze > umlenzana, induku > indukwana, ibizo > ibizwana.

Lapha sinanzelela ukuthi amabizo acina ngonkamisa –a kumbe- e kumbe – i kumbe –o kumbe –u. Sizaqala lapha kuviki ezayo.

SIMILAR ARTICLES

NO COMMENTS

Leave a Reply