Giya Mthwakazi Iqoqo lezinkondlo Ugwalo ludindwe yiLongman Zimbabwe

17 Nov, 2022 - 00:11 0 Views
Giya Mthwakazi Iqoqo lezinkondlo Ugwalo ludindwe yiLongman Zimbabwe

uMthunywa

Indikimba – Ezomanyano
Imbongi nguJ M Jubane
Isihloko senkondlo – Enhlangano

Njengoba indikimba icacile nje inkondlo le ikhuluma ngokumanyana kwabantu beZimbabwe ngemva kokuba sekulotshelwane phansi isivumelwano sokubambana ngamaqembu kumbe ngithi amabandla ayiwo alwela aletha inkululeko kuleli lizwe. Imbongi iyicatshisile kancinyane indaba yayo yikho isihloko sayo sisithi: “Enhlangano.”

Enhlangano ngamazwi alula kutsho lapho okuhlanganwa khona. Abantwana bayahlangana behlanganiswa ngolunye ulutho. Imbongi iluqalela khatshana udaba lwayo. Ithi kuleli lizwe lakithi kuna izulu entwasa, kugcwale izifula lezifudlana. Ngezansi lezi zifula lezifudlana zithela kumfula omkhulu owehlukanisa iZimbabwe leZansi Afrika uNgulukudela kanti ngasenhla ziwesa kulo uGwembe lona olwehlukanisa iZimbabwe leZambia.

UGwembe loNgulukudela wona amanzi la ziwasa elwandle. Iyabuza imbongi ukuthi kambe uyake ufike enhlangano? Lapho okuhlangana khona imifula emkhulu. Ngombono wembongi kulesimanga lapha ngoba ithi: “Nansi into yamehlo! Nans’into yemvelo/Ah! Mkhulu-ke lumbono/Umana ukhamise wehluleke lokuval’umlomo” Yisimanga esikhulu esenza umuntu ehluleke ukuvala umlomo.

Kukhulu imbongi ekubonayo. Kayikuqedisisi lokhu ekubonayo imbongi ngoba iyabuza, “Kumbe kuhle, angikwazi/Kumbe kuyakhanya, angazi.” Iyaziphendula-ke imbongi ithi yakubona mhlalokho, mhla kwavunyelwana  ngakho yaswela lokokutsho okuze kube lalamhla ithi ilokhe ibambe owangaphansi umlomo isitsho ukuthi ilokhu imangele.

Kulamaqiniso ewafundileyo ngalenhlangano imbongi. Ithi bathi isizwe yisizwe ngabantu. Ngeke kube lento okuthiwa yisizwe abantu bengekho. Iyaphambili imbongi itshengisa okunye ekufunde lapha ukuthi iNkosi layo yinkosi ngabantu. Inkosi kayiphathe kuhle abantu ngoba ingezake ibe yinkosi kungelabantu. Iyakuthokozelela imbongi ukubambana kwabantu lokhu lapho ithi, “Lakuveza beZimbabwe sobala/ Mhla wenhlangani enhlangano/Labumbana laba muntu munye/ Ngaphansi kombuso munye/ Ngoba lingabelizwe linye/ Lidabuke linjalo lasendulo.”

Ngala amazwi imbongi incoma isizwe seZimbabwe ngokuhlangana babambane babe bantu banye njalo bavumelana ukuba ngaphansi kombuso munye. Konke lokhu imbongi ithi kwenzeka ngoba abantu beZimbabwe badabuka benjalo lasendulo. Lanxa kunjalo bebumba linye abantu beZimbabwe imbongi ithi kwangena inhlamva yomhawu yehlukanisa ngokwehlukana kokwehlukana kwaba lokuxabana.

Loba kunjalo imbongi iyavuma ithi kuvele kunjalo kuyaxatshanwa ngokuxabana. Lanxa kunjalo imbongi ithi kodwa amanga kawamelani leqiniso ngoba iqiniso limi phakade. Ngalokho-ke imbongi ithi lesi sibopho iyasithanda – isibopho sokubambana kwesizwe.

Share This:

Sponsored Links