Amabizomuntu

Amabizomuntu

0 142

FUNDA amagama alandelayo (i) umakhi (ii) abahlabeleli (iii) abelusi (iv) izibotshwa (v) umlimi (vi) (umelusi) (vii) umlobi (viii) isisebenzi. Amabizo la aqanjiweyo athiwa ngamabizomuntu. Amabizomuntu ngumhlobo wamabizo abantu akhomba abantu abenza isenzo esithile kumbe abalesenzo esithile esenziwa kubo.

Isibonelo: umhlabeleli – umuntu owenza isenzo sokuhlabela. Izibotshwa ngabantu abalesenzo sokubotshwa esenziwa kubo.

Ukwakhiwa kwamabizomuntu – Wonke amabizomuntu akhiwa esenzweni. 1. Izenzo eziqala ngongwaqa: Nxa sisakha amabizomuntu eziqwini zezenzo ezilamalunga amabili langaphezu kwamabili ziqala ngongwaqa sisusa unkamisa wokucina wesiqu sesenzo, sijobelele u –i. Ekuqaleni sifaka isiqalo sebizo esivumayo.

Isibonelo: lima > umlimi um + lim(a) + I – umlimi.

Izenzo eziqala ngonkamisa

Izibonelo: akha – amabizomuntu kubunye – umakhi, ubunengi – abakhi. Ethula – amabizomuntu kubunye – umethuli, ubunengi – abethuli. (a) Nxa sisakha amabizomuntu ezenzweni eziqala ngonkamisa siqala ngo – um- (ubunye) phambi kwesenzo, unkamisa wokucina wesenzo uyasuswa indawo yakhe ithathwe ngu – i.

Isibonelo: etha > umethi, um + eth (a) > umethi.
(b) Nxa amabizomuntu esebunengini siqala ngo – ab – phambi kwesenzo, unkamisa wokucina wesenzo uyasuswa indawo yakhe ithathwe ngu i. Isibonelo: akha > abakhi, ab + akh(a) + i > abakhi.

SIMILAR ARTICLES

0 50

0 59

NO COMMENTS

Leave a Reply